اطلاعات کامل درباره شهرستان تاریخی عجبشیر
سابقه تاریخی
طبق روایات تاریخی، شهر عجب شیر Ùˆ Øxadومه نزدیك آن كلاً بقایای شهر گمشده (شیز)ØŒ بزرگترین شهر آذربایجان در عهد اشكانیان Ùˆ سامانیان است. در تایید اØxadتمالی این روایات، وجود چند پدیده باستانی Ùˆ آثار Øxadیات انسانی در Ùx81واصل مختلÙx81 بدان قوت بیشتری Ù…ÛŒ بخشد. در مراجعه به سوابق تاریخی شهر به نظر Ù…ÛŒ رسد كه مقر اولیه Ùˆ هسته مركزی آن، یكی از Ù…Øxadلات قدیمی موسوم به دیزج بوده Ú©Ù‡ امروزه با همین نام سابق (دیزه) در قسمت غربی شهر قرار دارد.
تقسیمات کشوری
طبق آخرین تقسیمات کشوری شهرستان عجب شیر دارای دو بخش به نام های مرکزی (شامل دهستان های دیزجرود غربی و خضرلو) و قلعه چای (شامل دهستان های دیزجرود شرقی و کوهستان)، دو نقطه شهری به نام های عجب شیر و جوان قلعه و 38 روستا می باشد.
جمعیت
براساس نتایج سرشماری عمومی Ù†Ùx81وس Ùˆ مسكن در سال 1395ØŒ جمعیت شهرستان عجب شیر در Øxadدود 70852 Ù†Ùx81ر (1.8 درصد جمعیت استان) Ùˆ جمعیت مرکز این شهرستان 33606 Ù†Ùx81ر برآورد شده است. جمعیت شهری این شهرستان 34306 Ù†Ùx81ر Ùˆ جمعیت روستایی آن 36546 Ù†Ùx81ر Ùˆ تعداد خانوار آن 20608 خانوار است.
موقعیت جغراÙx81یایی
شهرستان عجب شیر با وسعت 738 كیلومتر مربع (1.6 درصد مساØxadت استان) در 100 کیلومتری تبریز واقع شده Ùˆ از سمت شمال با شهرستان های اسکو Ùˆ آذرشهر، از سمت شرق با شهرستان مراغه، از سمت غرب با دریاچه ارومیه Ùˆ از سمت جنوب با شهرستان بناب هم مرز است.
اقلیم و آب و هوا
شهر عجب شیر در سینه جلگه Øxadاصلخیز، روی رسوبات غنی رودخانه قلعه چایی، در دامنه جنوب ارتÙx81اعات تورجان Ùˆ جرئیدن از پیش كوه های توده سهند واقع شده است. ظاهراً انگیزه پیدایش Ùˆ علل وجودی آن داشتن موقعیت جغراÙx81یایی ممتاز، اقلیم مساعد، خاكهای بارور، منابع آب، روستاهای آباد Ùˆ دسترسی به دریاچه ارومیه بوده است. اين شهرستان در منطقه كوهستاني واقع شده Ùˆ داراي تابستان هاي معتدل Ùˆ زمستان هاي سرد Ùˆ برÙx81ÛŒ مي باشد. ارتÙx81اع اين شهرستان از سطØxad آزاد دريا 147.8 متر بوده Ùˆ داراي زمين هاي Øxadاصلخيز Ùˆ پرمØxadصول Ùˆ مستعد كشاورزي مي باشد Ùˆ قسمتي از اراضي در نواØxadÙŠ درياچه اروميه در منطقه شوره زار Ùˆ پست واقع شده است.
نقاط تاریخی و دیدنی
بندر رØxadمانلو (در Øxadدود پنج كیلومترى غرب شهر عجب شیر)ØŒ مسجد جامع شیرلو (مربوط به دوران صÙx81ویه)ØŒ مسجد ØxadÙ†ÛŒÙx81Ù‡ گوراوان (معروÙx81 به مسجد Ù…Øxadمد ØxadÙ†Ùx81یه (در روستای گوراوان)ØŒ قلعه ضØxadاک یا داش قلعه )در 28 کیلومتری شرق عجب شیر Ùˆ با قدمت دوره ساسانی)ØŒ امامزاده سیدابوالقاسم (در Ùx81اصلة 2 کیلومتری شمال عجب شیر مربوط به دوره ایلخانی)
1-تاریخچه شهرستان عجب شیر
شهرستان عجب شیر در جنوب غربی استان قرار گرÙx81ته وبا توجه به داده های باستان شناسی Ùˆ با در نظرگرÙx81تن این نکته Ú©Ù‡ اکثر تمدن ها Ùˆ Ùx81رهنگ ها در کنار رود خانه ها وآب بوجود آمده اند این شهرستان هم از این قاعده استثنا نیست.Ùˆ رود خانه قلعه چای هم در واقع شاهرگ Øxadیاتی این شهرستان از هزاره های قبل از میلاد تا Øxadال بوده است Ùˆ وجود غارها Ùˆ پناهگاه های صخره ای دال بر زندگی انسان غارزی در این منطقه Ù…ÛŒ باشد Ú©Ù‡ تعدادی از آنها شناسایی Ùˆ به ثبت ملی رسیده است Ùˆ بسیاری شناسایی شده وغیر ثبتی هستند. علاوه بر آن وجود تپه ها Ùˆ Ù…Øxadوطه های باستانی Ú©Ù‡ بر اساس داده های باستان شناسی قدمت آنها به دوره کالکولتیک (مس وسنگ) Ù…ÛŒ رسد تپه های Ú¯Ù„ تپه،سیچان تپه،تیکان تپه،و... . آنچه ما به صورت کتبی از تاریخچه شهرستان Ù…ÛŒ توانیم به آن اشاره نماییم کتیبه اورارتویی جوان قلعه در 8 کیلومتری مرکز شهرستان در شهر جدید جوان قلعه Ú©Ù‡ Ùx81تØxad نامه ای مربوط به آرگیشتی اول از پادشاهان اورارتو Ù…ÛŒ باشد Ú©Ù‡ در آن کتیبه به سرزمین آرسیتا اشاره شده است (753-785)Ù‚.Ù… . این کتیبه هم از نظر تاریخی وهم از نظر اهمیت منطقه خبر Ù…ÛŒ دهد Ùˆ همچنین به گور دخمه قبرلی کوهل ینگجه میتوان اشاره کرد. در دوره های بعدی، دوره ÛŒ تاریخی Ù…ÛŒ توان به وجود پنج قلعه تاریخی با قدمت های اشکانی وساسانی تا دوره اسلامی اشاره نمود. از دوره اسلامی میتوان به وجود مساجد چوبی زیبا مثل شیرلوی عجب شیر قاضی شیشوان Ùˆ ØxadÙ†Ùx81یه گوروان (قدیمی ترین مسجد چوبی جنوب استان باقدمت ایلخانی) Ùˆ دیزج شیشوان (غیرثبتی) Ùˆ امامزاده قاسم با قدمت سلجوقی-ایلخانی در کنار قبرستانهای دوره صÙx81ÙˆÛŒ شیراز، زاویه، قوزلجه ودیزج Øxadسن بیگ اشاره نمود. اینها همه وهمه گوشهای مختصر از تاریخ این شهرستان Ù…ÛŒ باشد.
عجبشیر همزمان با شهرستانهای زنجان Ùˆ کرج به بخش تبدیل شده است Ùˆ تا سال 1379 یکی از بخش های شهرستان مراغه Ù…Øxadسوب میشد. از آن سال به بعد به شهرستان ارتقا یاÙx81ته است.
2-پتانسیل های گردشگری شهرستان
از پتانسیلهای گردشگری شهرستان Ù…ÛŒ توان به پتانسیلهای طبیعی شهرستان اشاره نمود؛ از قبیل طبیعت بکر منطقه نمونه گردشگری قلعهچای به طول 55 کیلومتر Ú©Ù‡ در طول این مسیر Ú©Ù‡ ترکیبی از کوه Ùˆ رود Ùˆ طبیعت سرسبز Ùˆ چند آبشار دیدنی Ùˆ صخرههای منØxadصر به Ùx81رد است، بسیاری از آثار تاریخی Ùˆ Ùx81رهنگی واقع شدهاند.(به تصاویر طبیعت قلعهچای رجوع شود). پتانسیلهای تاریخی Ùˆ Ùx81رهنگی شهرستان هم شامل موارد Ùx81راوانی از جمله قلعه ها، گوردخمه، یخچال، مساجد، امامزاده، پلها Ùˆ Øxadمام میباشد.
سه قله در شهرستان عجبشیر بعد از کوه سهند، بلندترین کوها در استان هستند که به ترتیب عبارتند از: کوه عریان در چهاربرود (2850متر)، کوه قوزوجاخ هرگلان (2700 متر) و سلمان کوه در قوزولجه (2650 متر).
3- صنایع دستی شهرستان
از عمده صنایع دستی مردم شهرستان عجبشیر Ùx81رش، گلیم، جاجیم، منبت کاریها Ùˆ معرقکاریها روی چوب، سوزن دوزی Ùˆ . . . است. از جمله Ù…Øxadصولات Øxadال Øxadاضر شهرستان Ú©Ù‡ به صورت سوغاتی به سایر شهرها Ùˆ Øxadتی سایر کشورها صادر میشود، گردو، بادام، سیب زمینی، پیاز، انگور Ùˆ نیز گلیم Ùˆ عسل، Ùˆ Ù…Øxadصولات لبنی از جمله کره Ùˆ پنیر Ù…ØxadÙ„ÛŒ Ùˆ غیره میباشند.
4-تعداد آثار ثبتی شهرستان 106 مورد تا Øxadال میباشد.
5- در صورت ایمن تر شدن جاده منتهی به هرگلان Ùˆ اÙx81زایش امکانات گردشگری مربوطه با توجه به آثار دیدنی در این منطقه Ùˆ مسیر آن، گردشگران بیشتری مایل Ùˆ موÙx81Ù‚ به دیدن این منطقه هستند. همچنین نصب بنرهای Øxadاوی تصاویر به روز از جاذبههای گردشگری شهرستان در Ù…Øxadلهای مختلÙx81 در ورودی شهر به خصوص در زمان تعطیلات Ú©Ù…Ú© Ùx81راوانی به گسترش گردشگری در شهرستان میکند. علاوه بر اینها با توجه به گسترش تبلیغات اینترنتی در Ùx81ضای مجازی، لازم است در خصوص معرÙx81ÛŒ شهرستان در سایتهای مختلÙx81 به خصوص سایت سازمان به چند زبان اقدام عملی صورت گیرد. پیشنهاد دیگر، در مورد تسهیل اخذ مجوز Ùˆ Ùx81عالیت سرمایه گذاران در زمینه گردشگری، اماکن اقامتی، تÙx81ریØxadÛŒ Ùˆ ... است. در صورت سرمایه گذاری در زمینه آب های معدنی به عنوان مثال در چشمه شورسو در گنبد، پیشرÙx81ت Ùx81راوانی از Ù„Øxadاظ گردشگری Ùˆ درآمدزایی در شهرستان Ùˆ استان Øxadاصل Ù…ÛŒ شود.
6- اهم کارهای صورت گرÙx81ته درØxadوزه میراث Ùx81رهنگی شهرستان عبارتند از: مرمت مسجد قاضی شیشوان، مرمت مسجد شیرلو، مرمت مسجد ØxadÙ†Ùx81یه گوروان، مرمت Øxadمام نوبهار، مرمت خانه اربابی جوانقلعه، مرمت خانه ارغندی شیشوان Ùˆ کبوتر خانه جاده پادگان
برچسب:
نویسنده: آذر فایل سینا